Dự án công trình kiểm soát triều cống Thủ Bộ

Hàng năm, cứ vào mùa mưa hay triều cường, nhiều nơi trên địa bàn Tp.Hồ Chí Minh lại chìm trong bể nước, kéo theo nhiều hệ lụy, khiến cho cuộc sống của người dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Hàng năm, cứ vào mùa mưa hay triều cường, nhiều nơi trên địa bàn Tp.Hồ Chí Minh lại chìm trong bể nước, kéo theo nhiều hệ lụy, khiến cho cuộc sống của người dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Theo thống kê, trung bình 12 năm, từ 1996 - 2008, tại Tp. HCM, ngập lụt khu đô thị là 34,6km2 (chiếm 20% diện tích đô thị), ngập lụt vùng ngoại ô 230km2 (chiếm 56% diện tích). Trong tương lai, với sự dâng cao của mực nước biển dưới tác động của biến đổi khí hậu, phần lớn diện tích tự nhiên khu vực Tp.HCM sẽ hoàn toàn ngập trong nước trong vòng 50 năm tới. Vì vậy, một hệ thống kiểm soát thủy triều, nước mưa là cần thiết, ngày 28/10/2008, Thủ tướng chính phủ đã phê duyệt dự án Quy hoạch thủy lợi chống ngập úng khu vực thành phố Hồ Chí Minh tại Quyết định số 1547/QD-TTg, với tổng mức đầu tư dự kiến là 11.531 tỷ đồng, nguồn vốn đầu tư từ ngân sách Nhà nước hàng năm gồm: ngân sách Trung Ương, ngân sách địa phương, vốn trái phiếu Chính phủ, vốn ODA. Theo quyết định, dự án quy hoạch thủy lợi chống ngập úng phân chia khu vực Tp. HCM thành 3 vùng kiểm soát nước, bao gồm: Vùng 1: khu vực bờ hữu sông Sài Gòn - Nhà Bè gồm khu vực nội thành cũ, khu vực phía Nam thành phố và một phần đất tỉnh Long An (bờ hữu sông Vàm Cỏ và Vàm Cỏ Đông. Tại vùng này, phương án quy hoạch gồm các hệ thống đê bao ven theo bờ hữu sông Sài Gòn, sông Soài Rạp và bờ tả sông Vàm Cỏ Đông đến tỉnh lộ 824 (thị trấn Đức Hòa - tỉnh Long An). Tuyến đê từ Bến Súc đến Vàm Thuật được bố trí theo tuyến đê bao của dự án thủy lợi bờ hữu sông Sài Gòn, đoạn còn lại theo các tuyến đường giao thông hiện có ven sông; hệ thống cống khép kín tuyến đê bao được đặt tại các cửa sông, rạch đổ ra sông Sài Gòn, Nhà Bè, sông Vàm Cỏ và sông Vàm Cỏ Đông. Các cống chính là Rạch Tra, Vàm Thuật, Bến Nghé, Tân Thuận, Phú Xuân, Mương Chuối, sông Kinh, Kinh Lộ, Kinh Hàng,Thủ Bộ, Bến Lức, kênh Xáng Lớn. Các cống này có nhiệm vụ khống chế mực nước và kiểm soát môi trường nước khu vực phía trong đê bao, để không cao hơn mực nước cho phép theo yêu cầu tiện; một mặt không cản trở lớn đến giao thông thủy liên vùng, mặt khác chủ động cắt đỉnh triều; các cống không có hoặc chỉ có nhiệm vụ giao thông nội vùng làm việc với chế độ tự động hai chiều; Hệ thống kênh trục thoát nước chính được xác định là các kênh dọc theo hướng Bắc - Nam. Trục kênh Rạch Tra - Thầy Cai - An Hạ - kênh Chợ Đệm được cải tạo nạo vét, mở rộng để tải nước từ vùng trũng thành phố về phía Nam; Các “hồ điều tiết” bao gồm hệ thống kênh rạch và một số khu vực đất trũng được cải tạo để có đủ dung tích dự phòng trữ lượng nước mưa tiêu ra từ trung tâm thành phố trong thời gian triều cường. Vùng 2: khu vực ngã ba sông Đồng Nai - Sài Gòn, gồm: Đối với khu đô thị cần tôn nền cao trên mực nước lũ khoảng +2,5m; Đối với khu nhà vườn, du lịch phải có đê bao khép kín với các cống dưới đê tiêu nước khi lũ xuống thấp; Đối với các vùng cao như quận Thủ Đức, quận 9 cần cải tạo sông, rạch để tăng cường khả năng tiêu thoát nước; nạo vét cải tạo các trục kênh, rạch để giao thông thủy được thuận tiện và giảm áp lực lũ sông Đồng Nai đối với các khu đô thị mới ven sông Sài Gòn; sử dụng nước sông Đồng Nai vào cải tạo đất, môi trường. Vùng 3: khu vực bờ tả sông Nhà Bè - Soài Rạp, được xác định là vùng đệm, trong tương lai việc tiêu thoát nước sẽ được giải quyết với các công trình lớn, tùy thuộc vào tình hình nước biển dâng và quá trình phát triển đô thị ở phía Nam thành phố. Trước mắt, để chống ngập trong điều kiện hiện tại phải sử dụng hệ thống đê bao nhỏ và đê biển (đê biển sẽ được xem xét trong một quy hoạch khác). Cống Thủ Bộ là một trong những công trình được triển khai thực hiện trong giai đoạn đầu của dự án, nằm trên sông Cần Giuộc, giáp ranh giữa huyện Cần Giuộc và Cần Đước tỉnh Long An. Nhằm tổ chức họp bàn lấy ý kiến về dự án và thiết kế cơ sở công trình cống Thủy Bộ, ngày 23/6/2010, tại văn phòng Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Long An, Cục Quản lý xây dựng công trình (thuộc Bộ NN và PTNT) đã tổ chức buổi họp báo cáo, l?y ý ki?n về dự án và thiết kế cơ sở công trình cống Thủ Bộ với các lãnh đạo UBND, các phòng ban chức năng thuộc UBND tỉnh Long An, UBND huyện Cần Giuộc, UBND huyện Cần Đước, Chi cục ĐTNĐ phía Nam, Sở Kế hoạch và đầu tư tỉnh Long An, Sở GTVT tỉnh Long An, Sở NN & PTNT tỉnh Long An, Trung tâm điều hành Chương trình chống ngập nước Tp.HCM, Ban Quản lý đầu tư Xây dựng Thủy lợi 9, Viện thủy lợi và Môi trường. Trong bản quy hoạch đã được phê duyệt, cống Thủ Bộ được dự kiến có tổng khẩu diện là 200m, trong đó 120m với cao trình ngưỡng cống -8.0m và 80m với cao trình ngưỡng cống -4.0m. Cống được hoạt động theo cơ chế điều khiển một cách tự động có sự phối hợp đóng mở cửa cống. Trong thời gian cửa cống đóng, phương tiện thủy dự kiến sẽ lưu thông qua âu thuyền. Sau khi nghe đại diện đơn vị tư vấn trình bày báo cáo khảo sát và lập dự án đầu tư xây dựng công trình cống Thủ Bộ, nhiều đại biểu đã tham gia đóng góp ý kiến. Từ góc độ của cơ quan quản lý chuyên ngành đường thủy nội địa, ông Phạm Ngọc Sang - Trưởng phòng Kỹ thuật Chi cục ĐTNĐ phía Nam cho rằng, đơn vị tư vấn và chủ đầu tư vạch thêm phương án đảm bảo an toàn giao thông khi thi công công trình, cũng như việc dự trù kinh phí cho công tác quản lý, điều hành hệ thống công, âu thuyền, đặc biệt là kinh phí cho việc duy tu, bảo dưỡng. Điều này sẽ góp phần phát huy được tính hữu dụng của công trình.

(Minh Khuê - Tạp chí cánh buồm)