Tĩnh không cầu thấp, giao thông thủy tắc tị

Một cản trở đối với phương tiện giao thông thủy lưu thông trên địa bàn TPHCM là tĩnh không của hàng loạt cây cầu bắc qua sông - rạch quá thấp. Không chỉ những cây cầu cũ có từ trước, nhiều cây cầu mới xây sau này cũng không được chú ý đến lợi ích của giao thông thủy.

Vướng vì cầu thấp

TPHCM hiện có khoảng 236 cây cầu các loại bắc qua hệ thống sông - rạch. Trong đó có khoảng 200 cây cầu có tĩnh không thấp hơn 3m, làm hạn chế việc lưu thông của các ghe tàu có tải trọng lớn.

Không chỉ đối với những cây cầu cũ được xây dựng từ xưa, những năm qua, khi xây dựng nhiều cây cầu mới trên địa bàn huyện Nhà Bè, Q.7 (cầu Tư Dinh, Đa Khoa, Rạch Đĩa 1, Phước Lộc, Rạch Tôm, Rạch Dơi, Bà Chiêm 1...), tĩnh không thông thuyền vẫn rơi vào tình trạng thấp lè tè (0,8-2m). Theo Trung tâm Nghiên cứu phát triển GTVT, trong khi điều kiện đường nước tại khu vực trên rất tốt, cho phép vận tải thủy liên hoàn và khép kín, thì chính hàng loạt cây cầu có tĩnh không thấp đã tạo ra sự cắt khúc mạng giao thông thủy, làm mất tiềm năng vốn có.

Một thực tế khác cũng dần hiện rõ ngay giữa trung tâm TPHCM, là dòng kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đang hồi sinh trở lại khi dự án cải tạo, chỉnh trang dòng kênh (hơn 300 triệu USD) đang vào giai đoạn cuối. Năm 2009, UBND TPHCM đã yêu cầu các địa phương liên quan cùng các sở - ngành nghiên cứu tổ chức khai thác du lịch trên tuyến kênh này khi hoàn thành dự án cải tạo môi trường.

Thế nhưng, yêu cầu này dường như là một thách đố đối với các địa phương, bởi bắc qua dòng kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè có đến hơn 10 cây cầu (được xây dựng mới vào năm 2002-2003) có tĩnh không thấp 0,5-1m, mỗi lúc thủy triều lên, sà lan nạo vét bùn còn không qua được, huống gì thuyền du lịch.

Mới khai thác 20-30%

Ông Tạ Vĩnh Ảnh (nguyên GĐ Cảng vụ đường thủy nội địa TPHCM) cho rằng, so với vận tải đường bộ, vận tải hàng hóa bằng đường thủy lợi hơn rất nhiều. Chẳng hạn, để vận chuyển 300 tấn hàng, đối với đường bộ cần ít nhất một đoàn xe tải gần 20 chiếc, trong khi với đường thủy số hàng trên chỉ chiếm khoảng một 1/2 chiếc sà lan. Hơn nữa, giá cước vận chuyển hàng bằng đường thủy cũng thấp hơn so với đường bộ.

Rõ là ai cũng thấy được sự tiện lợi trong việc vận chuyển hàng hóa bằng đường thủy, nhưng chính sự bất cập về hệ thống cầu bắc qua sông – rạch có tĩnh không thấp nên dù các dòng sông rộng, độ nước sâu tốt đến mức nào thì cũng chỉ có những ghe thuyền nhỏ mới chui lọt.

Theo khảo sát của PV trên các tuyến sông Vàm Thuật, An Lộc, Bình Lợi đi về hướng Bình Dương, Tây Ninh, điều kiện sông nước dư sức cho những tàu cỡ trung bình và tàu thuyền du lịch lưu thông. Tuy vậy, những tuyến này lại có rất ít tàu thuyền vận chuyển hàng hóa lưu thông, vì thời gian vừa qua xảy ra không ít trường hợp tàu thuyền lớn bị mắc kẹt dưới gầm cầu Bình Lợi, cầu An Hạ hay cầu An Lộc.

Một buổi sáng cuối tháng 11.2009, PV chứng kiến khi mực nước trên sông Vàm Thuật rút xuống, một chiếc ghe theo hướng từ Q.12 xuôi về sông Sài Gòn thì bị mắc kẹt ngay cầu An Hạ do tĩnh không của cầu quá thấp. Một số thanh niên trên ghe phải dùng máy bơm nước vào bên trong ghe, nhằm tăng tải trọng để ghe thấp hơn gầm cầu. Loay hoay sau gần hai giờ đồng hồ, chiếc ghe mới qua được cầu đoạn cầu An Lộc.

Ông Trần Văn Giàu – Trưởng ban QLDA Khu đường sông TPHCM – cho biết, đối với các tuyến sông chính đi về các tỉnh hiện nay chỉ có tuyến kênh Đôi và kênh Tẻ, ghe tàu lưu thông tương đối thông thoáng.

Còn lại một số tuyến chính sông – rạch khác từ TPHCM đi về hướng tỉnh Bình Dương, Đồng Nai, Tây Ninh tuy có luồng sông khá rộng thuận tiện cho tàu thuyền tải trọng lớn lưu thông, nhưng đều vướng một số cây cầu thấp hoặc vướng một số cống thủy lợi. Do đó, trên những tuyến này hiện nay chỉ mới khai thác được khoảng 20 - 30% công suất và chủ yếu là ghe tàu nhỏ lưu thông.

(Báo Lao động)