"Vấn nạn" khai thác cát trên sông Hồng Bao giờ có lời giải?

Đã thành lệ, cứ chuẩn bị hết mùa lũ, là dân chuyên làm nghề khai thác cát ven hai bờ sông Hồng lại hối hả bắt tay vào mùa "làm ăn" mới. Sông Hồng vừa oằn mình sau những trận lũ, lại tiếp tục gồng lên cam chịu những cơn đau do nạn "cát tặc" hoành hành.

Hiện nay mùa nước lũ trên sông Hồng đã chấm dứt. Nỗi lo mùa lũ vừa qua thì nỗi lo về nạn khai thác cát trên sông lại đến. Tình trạng khai thác cát tùy tiện, bừa bãi trên sông đã gây biết bao nguy cơ về sự an toàn đê điều, cầu vượt sông, ô nhiễm môi trường.

Đặc biệt, việc khai thác trái phép và tùy tiện này đã đe dọa và gây nguy hại trực tiếp đến luồng chạy tàu - tuyến đường thủy duy nhất để các phương tiện vận tải thủy đi từ phía Bắc qua khu vực Thủ đô ra biển và ngược lại.

Có thể nói, khai thác cát hiện nay đang là một nghề hái ra tiền đối với các chủ phương tiện, chủ bến bãi vì đây chính là của "trời cho" cả về nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Nguồn lợi từ hoạt động này không nhỏ và về mặt kinh tế cũng như về mặt xã hội (tạo công ăn việc làm cho các lao động dôi dư), thế nhưng tác hại do khai thác bừa bãi mới là điều đáng bàn ở đây.

Dọc tuyến sông Hồng qua khu vực Hà Nội, từ xã Thượng Cát, huyện Từ Liêm kéo xuống tận xã Lĩnh Nam, huyện Thanh Trì, cả 2 bên tả hữu sông Hồng có tới hàng chục bãi cát và điểm khai thác cát. Địa bàn có nhiều bến bãi, điểm khai thác cát nhất là xã Hải Bối (huyện Đông Anh).

Bên cạnh việc hút cát từ dưới sông lên, một số bến còn là nơi tập kết cát, sỏi được vận chuyển từ Vĩnh Phúc, Phú Thọ về để bán cho các công trình. Có thể "điểm mặt" những khu vực có nhiều bãi kiểu đó là: thượng và hạ lưu cầu Thăng Long, cầu Long Biên, khu vực xã Hải Bối (Đông Anh), Bồ Đề (Gia Lâm), Lĩnh Nam (Thanh Trì) và trên địa bàn phường Bạch Đằng (quận Hai Bà Trưng).

Trừ những bến bãi được cấp phép là chấp hành tương đối tốt, số còn lại thì mạnh ai người đó làm, bất chấp các quy định pháp luật về bảo vệ hành lang an toàn cầu, an toàn đê, bảo vệ môi trường, đặc biệt là vi phạm quy định an toàn luồng lạch chạy tàu thuyền theo quy định của Luật Giao thông đường thủy nội địa.

Đứng trên cầu Thăng Long nhìn xuống sẽ thấy cảnh 2 bên sông cả thượng và hạ lưu là những bãi cát khổng lồ. Hàng ngày, có hàng chục phương tiện nối đuôi nhau chờ vào bến bốc cát lên, còn dưới sông là các loại tàu hút dùng vòi rồng (ống hút) hút cát lên bãi. Nguy hiểm nhất là loại tàu hút này, chúng có thể xỉa vào thân đê, chân cầu, luồng tàu chạy để hút cát.

Chỉ tính riêng về vấn đề an toàn luồng chạy tàu, kiểu hút này sẽ tạo ra những vụng xoáy ngầm rất lớn làm biến đổi dòng chảy và luồng giao thông đường thủy. Tàu thuyền đi qua rất dễ bị mắc vào bãi cạn, hoặc cồn ngầm do xoáy nước tạo nên.

Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, những điểm khai thác và bến bãi tập kết kinh doanh cát, sỏi trên tuyến sông Hồng diễn ra từ rất lâu rồi, có lẽ do chính nguyên nhân mang tính lịch sử đó mà hầu hết các lực lượng chức năng như: Thanh tra, CSGT đường thủy đã nhiều lần kiểm tra, lập biên bản vi phạm, đồng thời gửi văn bản kiến nghị đến chính quyền các cấp của thành phố Hà Nội nhưng không hiểu sao, tình trạng trên vẫn ngang nhiên tồn tại. Nếu chính quyền địa phương sở tại chưa vào cuộc thì không biết bao giờ mới giải quyết được vấn nạn trên.

Để chấn chỉnh và giải quyết vấn nạn trên, thiết nghĩ, ngay khi chuẩn bị kết thúc mùa lũ hàng năm, các cơ quan chức năng, chính quyền các địa phương ven sông Hồng cần bắt tay ngay vào việc ngăn chặn và giải tỏa các điểm vi phạm trên, có như vậy mới trả lại sự bình yên cho tuyến sông Hồng vừa phải oằn mình sau mùa lũ.

Theo Lưu Ký (giaothongvantai.com.vn)